Çevre kanununa göre kirleten öder ilkesi nedir?

Çevre kanununa göre kirleten öder ilkesi, çevresel sorunların çözümünde sorumluluk ve hesap verebilirlik anlayışını esas alan bir yaklaşımdır. Bu prensip, çevresel bozulmalara neden olan bireylerin ve kuruluşların, çevre üzerindeki olumsuz etkilerini gidermekle yükümlü olduğunu vurgular. Böylece, kirliliğin önlenmesi ve çevrenin korunması için gerekli tedbirlerin alınmasının sağlanması amaçlanır. Bu çerçevede, kirletici, ortaya çıkan zararın maliyetini üstlenmek zorunda kalarak, daha sürdürülebilir bir çevre için teşvik edilir.

Çevre kanununa göre kirleten öder ilkesi, kirliliği önlemenin veya kirlilik meydana geldiğinde sorumluluk tesis etmenin bir yolu olarak modern çevre politikasının altında yatan bir ilkeyi oluşturur.

Bu ilkeye göre:

• Kirleten, kirliliğin etkilerini gidermek veya azaltmak için gerekli önlemleri almak zorundadır.
• Kirlilikten kaynaklanan maliyetler, kirletici tarafından karşılanır.
• Kirletici, çevreye verdiği zararları tazmin etmekle yükümlüdür.

Türkiye'de bu ilke, 1983 tarihli Çevre Kanunu'nun 3/g ve 28. maddelerinde yer alır. İlgili maddelere göre:

• "Kirlenme ve bozulmanın önlenmesi, sınırlandırılması, giderilmesi ve çevrenin iyileştirilmesi için yapılan harcamalar kirleten veya bozulmaya neden olan tarafından karşılanır".
• "Çevreyi kirletenler ve çevreye zarar verenler sebep oldukları kirlenme ve bozulmadan doğan zararlardan dolayı kusur şartı aranmaksızın sorumludurlar".